२८ फागुन, काठमाडौं । हालै सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा अत्यन्त कमजोर नतिजा आएपछि नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) भित्र नेतृत्व परिवर्तनको बहस तीव्र भएको छ। पार्टीका केही शीर्ष नेताहरूले सार्वजनिक रूपमा नीति र नेतृत्व दुवैमा परिवर्तन आवश्यक रहेको धारणा राख्न थालेपछि आन्तरिक बहस झनै तीव्र बनेको हो।
पार्टीका उपाध्यक्ष विष्णु प्रसाद पौडेल र उपमहासचिव योगेश भट्टराई ले सामाजिक सञ्जालमार्फत पार्टीलाई रूपान्तरण गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याएका छन्। पौडेलले पार्टीले विगतका कमजोरीहरूको गम्भीर समीक्षा गर्दै जनअपेक्षाअनुसार नीति, नेतृत्व, संगठन र कार्यशैली परिवर्तन गर्न अग्रसरता लिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
त्यस्तै भट्टराईले पनि निर्वाचन परिणामलाई जनताले पार्टीको वर्तमान नीति र नेतृत्वप्रति दिएको अस्वीकृतिको संकेत भन्दै व्यापक रूपान्तरण आवश्यक भएको बताएका छन्। उनले एक टेलिभिजन अन्तर्वार्तामा अध्यक्ष केपी शर्मा ओली ले राजीनामा नदिए अप्रिय निर्णय लिन बाध्य हुन सक्ने चेतावनीसमेत दिएका छन्।
पार्टीभित्र बढ्दो असन्तुष्टिको संकेत तल्लो तहसम्म पनि देखिएको छ। रुपन्देही–३ बाट पराजित भएका नेता वासुदेव घिमिरे ले सामाजिक सञ्जालमार्फत पार्टी नेतृत्वलाई व्यंग्य गर्दै पञ्चायतकालीन शैलीसँग तुलना गरेका छन्।
तर नेतृत्व परिवर्तनको मागको विपक्षमा भने महासचिव शंकर पोखरेल उभिएका छन्। उनले पार्टीभित्र भ्रम फैलाउने प्रयास भइरहेको भन्दै कार्यकर्तालाई संयमित रहन आग्रह गरेका छन्। उनका अनुसार सबै निर्वाचन क्षेत्रको नतिजा समीक्षा भइरहेकाले त्यसपछि मात्र समग्र निष्कर्ष निकालिनेछ।
इतिहासकै कमजोर परिणाम
यसपटकको निर्वाचन परिणाम एमालेका लागि अत्यन्त निराशाजनक बनेको छ। झापा–५ बाट अध्यक्ष ओली स्वयं ठूलो मतान्तरले पराजित भएका छन्। बालेन्द्र शाह ले झन्डै ५० हजार मतान्तरले उनलाई पराजित गरेका हुन्, जुन नेपालका संसदीय निर्वाचन इतिहासकै असामान्य ठूलो मतान्तर मानिएको छ।
त्यस्तै राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी का उम्मेदवारहरूले विभिन्न क्षेत्रमा ठूलो मतान्तरसहित जित हासिल गर्दै नयाँ कीर्तिमान बनाएका छन्। रुपन्देही–३ मा लेखजंग थापा ले पनि झन्डै ५० हजारभन्दा बढी मतान्तरले विजय प्राप्त गरेका छन्।
समग्र नतिजामा एमालेले प्रत्यक्षतर्फ निकै कम सिट जितेको छ भने समानुपातिक मत पनि निकै घटेको छ। निर्वाचन आयोगको अन्तिम परिणाम अनुसार एमालेले समानुपातिकतर्फ करिब १३.४६ प्रतिशत अर्थात् १४ लाख ५३ हजार मत मात्रै प्राप्त गरेको छ, जुन पार्टी इतिहासकै सबैभन्दा कमजोर प्रदर्शन हो।
यसअघि माधव कुमार नेपाल को नेतृत्वमा २०६४ सालको निर्वाचनमा पनि एमाले कमजोर बनेको थियो, तर त्यतिबेला उनले नैतिकताको आधारमा राजीनामा दिएका थिए। त्यसपछि झलनाथ खनाल को नेतृत्वमा पार्टी पुनर्गठन हुँदै पुनः बलियो बनेको थियो।
तर अहिले केपी शर्मा ओली नेतृत्वको एमाले इतिहासकै सानो शक्ति बन्न पुगेको छ। प्रत्यक्ष र समानुपातिक गरी करिब २५ सिटमा सीमित हुँदै एमाले संसदमा तेस्रो शक्ति बनेको छ।
