९ फागुन, काठमाडौं । अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले विश्वभर १० प्रतिशत भन्सार शुल्क लगाउने घोषणा गरेका छन्। उनले ‘सेक्सन १२२’ अन्तर्गत अधिकतम १५ प्रतिशतसम्म शुल्क अस्थायी रूपमा लागू गर्न सकिने बताएका छन्।
बीबीसीका अनुसार यसअघि अमेरिकासँग व्यापार सम्झौता गरी सहुलियत पाएका देशहरू पनि अब १० प्रतिशतको समान दरमा पर्न सक्छन्। बेलायत, भारत र युरोपेली संघलगायत देशहरू यस दायरामा समेटिन सक्ने जनाइएको छ। ह्वाइट हाउसका अधिकारीहरूले भने पुराना सहमति र सहुलियतहरू पालना गरिनुपर्ने बताएका छन्।
नेपालमा सम्भावित असर
नेपाल र संयुक्त राज्य अमेरिकाबीच व्यापारको परिमाण धेरै ठूलो नभए पनि अमेरिका नेपाली वस्तुहरूको महत्वपूर्ण बजार हो। विशेषगरी नेपाली गलैंचा, पस्मिना, हस्तकला सामग्री तथा तयारी पोशाक त्यहाँ निर्यात हुँदै आएका छन्।
यदि सबै देशमाथि समान १० प्रतिशत अतिरिक्त भन्सार शुल्क लागु भयो भने नेपाली उत्पादनको प्रतिस्पर्धात्मक क्षमता कमजोर हुन सक्छ। भारत, बंगलादेश वा भियतनामजस्ता प्रतिस्पर्धी मुलुकमा पनि समान दर लागे तापनि मूल्य संवेदनशील बजारमा सानो शुल्क वृद्धिले नै निर्यातमा असर पार्न सक्छ।
व्यापार क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार विश्वव्यापी दरले साना अर्थतन्त्रमा समेत प्रभाव पार्न सक्छ, तर यसको वास्तविक असर अमेरिकाले कसरी कार्यान्वयन गर्छ भन्नेमा निर्भर रहनेछ।
ट्रम्पको घोषणापछि हालैका व्यापार सहमतिहरूको भविष्य अन्योलमा परेको छ। विश्लेषकहरूले यसलाई विश्व व्यापार प्रणालीमा अस्थिरता ल्याउन सक्ने कदमका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
नेपालजस्ता विकासशील मुलुकका लागि भने यसले निर्यात रणनीति पुनरावलोकन गर्नुपर्ने संकेत दिएको छ। अमेरिकी प्रशासनको औपचारिक निर्णय र त्यसपछिको कार्यान्वयनपछि मात्र वास्तविक प्रभाव स्पष्ट हुनेछ।
