अन्तर्राष्ट्रिय

इजरायलमा हुथी विद्रोहीको क्षेप्यास्त्र आक्रमण, लाल सागरमा व्यापार मार्ग जोखिममा

३० मार्च, काठमाडौं । यमनको हुथी विद्रोहीहरूले मार्च २८ मा इजरायलका संवेदनशील सैन्य लक्ष्यहरूमा क्षेप्यास्त्र आक्रमण गरेका छन्। यस आक्रमणले लाल सागरको व्यापारिक मार्गमा अनिश्चितता बढाएको छ र विश्वव्यापी ऊर्जा संकट तथा आर्थिक मन्दीको जोखिम बढाएको छ।

हुथी समूहले आफ्नो अभियान प्यालेस्टाइन र इरानविरुद्ध जारी रहने चेतावनी दिएका छन्। समूहका सैन्य प्रवक्ता याह्या सारीले अल-मसिरा टेलिभिजनमार्फत आक्रमणको घोषणा गर्दै भने, “हामीले इजरायली सैन्य लक्ष्यहरूलाई निशाना बनाएका छौँ र हाम्रो अभियान तबसम्म जारी रहनेछ जबसम्म दुश्मनको आक्रमण रोकिँदैन।”

हुथी विद्रोहीहरूको उद्गम यमनको उत्तरी सादा प्रान्त हो। उनीहरूलाई आधिकारिक रूपमा ‘अन्सार अल्लाह’ भनिन्छ र मुख्यतया जायदी शिया इस्लाम समुदायसँग सम्बन्धित छन्। सन् 2004 मा हुसेन बद्र अल-दिन अल-हुथीको नेतृत्वमा सुरु भएको सशस्त्र आन्दोलन पछि उनका भाइ अब्दुल मालिक अल-हुथीले नेतृत्व सम्हालेका छन्। सन् 2014 मा राजधानी साना कब्जा गरेपछि यमनमा भीषण गृहयुद्ध सुरु भयो, जसमा साउदी अरबको नेतृत्वमा १० देशको गठबन्धनले सहभागिता जनाएको छ।

इरानले हुथीहरूलाई अत्याधुनिक ड्रोन, ब्यालिस्टिक मिसाइल र सैन्य तालिम उपलब्ध गराउँदै आएको छ। यस कारण हुथीहरूले साउदी अरब, युएई र इजरायललाई लक्षित गरेर लामो दूरी क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्ने क्षमता विकास गरेका छन्। अब्दुल मालिक अल-हुथीले लाल सागरमा जहाजहरू पूर्णरूपमा नष्ट गर्न सक्ने चेतावनी पनि दिएका छन्।

हुथीहरूको यस आक्रमणले विश्वव्यापी व्यापार मार्ग, तेल आपूर्ति र अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारमा गम्भीर असर पुर्‍याएको छ। लाल सागर र ‘बाब अल-मन्देब’ स्ट्रेटमा जहाजहरूको मार्ग अवरुद्ध हुँदा विश्वव्यापी ढुवानी समय र लागत दुवै बढेको छ।

सन् २०२६ को इरान–इजरायल द्वन्द्वको क्रममा हुथीहरूले औपचारिक रूपमा युद्धमा प्रवेश गरेका छन् र मार्च २८ को क्षेप्यास्त्र प्रहार यसैको पछिल्लो कडी हो। यो घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा सुरक्षा र आर्थिक जोखिमबारे चेतावनी थपाएको छ।