२४ असार, काठमाडौं । होर्मुजको जलमार्गमा तीन व्यापारिक जहाजमाथि प्रहार भएको केही घण्टापछि अमेरिकी सेनाले आज बिहान इरान विरुद्ध नयाँ सैन्य कारबाही सुरु गरेको छ।
यो घटनाले दुई देशबिचको लडाइँ अन्त्य गर्ने अन्तरिम सम्झौतालाई थप जोखिममा पारेको छ।
युद्धको सुरुमा मारिएका इरानका सर्वोच्च नेता अयातोल्लाह अली खामेनीको अन्त्येष्टिको क्रममा यी हमलाहरू भएका हुन्।
यसले जलमार्गलाई पुनः खोल्ने, इरानको आणविक कार्यक्रम नियन्त्रण गर्ने र फेब्रुअरी २८ देखि जारी युद्ध अन्त्य गर्ने उद्देश्यले भइरहेको वार्तालाई थप कठिन बनाएको छ।
अमेरिकी केन्द्रीय कमान्डले सामाजिक सञ्जालमा एक विज्ञप्ति जारी गर्दै ुअन्तर्राष्ट्रिय जलमार्गमा निर्दोष नागरिकद्वारा सञ्चालित व्यावसायिक जहाजलाई लक्षित र आक्रमण गरेकाले इरानले भारी मूल्य चुकाउनुपर्नेु भन्दै कारबाही गरेको जनाएको छ। एक अमेरिकी अधिकारीका अनुसार सेनाले हवाई रक्षा प्रणाली, तटीय निगरानी प्रणाली, जमिनबाट हावामा प्रहार गर्ने क्षेप्यास्त्र, जहाज विरोधी क्रूज क्षेप्यास्त्र, ड्रोनका प्रक्षेपण स्थल र इरानी बन्दरगाहलाई लक्षित गरेको छ।
अर्का एक अमेरिकी अधिकारीले यो आक्रमण सम्भवतः घण्टौंसम्म चल्ने र जुनको अन्त्यमा गरिएको अघिल्लो प्रतिशोधात्मक कारबाहीको तुलनामा करिब आठ गुणा बढी लक्ष्यमा प्रहार गर्ने उद्देश्य रहेको बताए। अधिकारीका अनुसार इरानले नसुनेपछि अमेरिकाले आवाज बढाइरहेको छ।
इरानी राज्य सञ्चारमाध्यमले केश्म, बन्दर अब्बास र सिरिकमा विस्फोटको आवाज सुनिएको जनाएका छन्। इरानका उपविदेशमन्त्री काजेम घरिबादीले एक्समा लेख्दै अमेरिकाको आक्रमणले अन्तरिम सम्झौताको उल्लंघन गरेको बताएका छन्।
तीन ट्यांकरमाथि आक्रमण भएलगत्तै अमेरिकाले इरानी तेल बिक्रीलाई अनुमति दिने इजाजतपत्र पनि रद्द गरेको छ। एक अमेरिकी अधिकारीले जलमार्गमा इरानको कार्य अस्वीकार्य भएकाले यो कदम चालिएको बताएका छन्। यता, इरानी विदेश मन्त्रालयले यो कदमको निन्दा गर्दै ुप्रतिबद्धताको उल्लंघनको परिणामका लागि अमेरिकी सरकार जिम्मेवार हुनेु चेतावनी दिएको छ।
युनाइटेड किंगडम मेरिटाइम ट्रेड अपरेशन सेन्टरका अनुसार ओमानको तट नजिक एउटा ट्यांकरमा आगो लागेको छ, जबकि अन्य दुई जहाजमा सामान्य क्षति पुगेको छ। त्यहाँ कोही पनि घाइते भएका छैनन्। इरानी सरकारी टेलिभिजनले चेतावनीलाई बेवास्ता गरेपछि एउटा तरल प्राकृतिक ग्यास ट्यांकरमा आक्रमण भएको जनाएको छ। तर आधिकारिक रूपमा जिम्मेवारी लिएको छैन।
यसैबिच, कतारी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता माजेद अल-अन्सारीले कतारी ट्यांकर अल रेकायतमा भएको आक्रमणलाई अस्वीकार्य भन्दै इरानलाई कानुनी रूपमा जिम्मेवार ठहर्याउने बताएका छन्।
वर्तमान अवस्थामा खामेनीको अन्त्येष्टि नटुंगिएसम्म अमेरिका र इरानबिचको वार्ता स्थगित भएको छ। ८६ वर्षीय खामेनीको शव बिहीबार उनको जन्मस्थल मशहदमा गाडिने कार्यक्रम छ।
